Ana Menü

Rusya liderlik koltuğuna yeniden oturdu, yurt dışı müteahhitlik güçlü tırmanışa geçti

Türkiye Müteahhitler Birliği, tüm ekonomi çevreleri ve sektör tarafından ilgiyle takip edilen analizini yayınladı. “2019’a Girerken Dünya Yeniden mi Şekilleniyor?” başlıklı analizde, küresel ve ulusal ekonominin yanı sıra inşaat sektörüne ilişkin tüm veriler değerlendirildi.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), tüm ekonomi çevreleri ve sektör tarafından ilgiyle takip edilen analizini yayınladı. “2019’a Girerken Dünya Yeniden mi Şekilleniyor?” başlıklı analizde, küresel ve ulusal ekonominin yanı sıra inşaat sektörüne ilişkin tüm veriler değerlendirildi.

Son günlerde özellikle ABD Merkez Bankası’nın (FED) faizleri sanıldığı hızla artırmayacağı algısının büyük etkisiyle, yabancı fonların artan ilgisinden Türkiye’nin de olumlu biçimde yararlanmaya başladığına işaret edilen analizde, kriz yönetimi konusunda deneyimi ve esnek özel sektörü ile Türkiye ekonomisinin bu zorlu süreci de atlatmasının beklendiği belirtildi.

Yaşanan tüm jeopolitik risklere ve ticaret savaşlarına rağmen Türk firmaları, 2018 yılında yurtdışında 19.9 milyar dolar tutarında taahhüt projesi üstlendiği açıklanan analizde, bugüne kadar 123 ülkede üstlenilen 9 bin 600 projenin toplam tutarının 380 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.

2018 yılında en fazla iş üstlenilen ilk üç ülkenin Rusya (yüzde 20), Suudi Arabistan (yüzde 15.5) ve Katar (yüzde 10.4) olduğu belirtilen raporda, “İlişkilerin normalleşmesinin ardından Rusya, bu yıl yurtdışı müteahhitlik hizmetlerimizde pazar sıralamasında lider konumuna geri dönmüştür. Rusya'da kısa sürede 2012- 2015 yıllarındaki ortalama yıllık 5-6 milyar dolar potansiyel proje tutarına yaklaşılmasının mümkün olacağı öngörülmektedir” yorumu paylaşıldı.

Analizde yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde son yıllardaki performans şöyle özetlendi: “Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri 2012-2015 döneminde yıllık 30 milyar dolar ile en yüksek seviyelere ulaşıldığı görülmektedir. Ancak dünyadaki siyasi ve ekonomik gelişmeler, petrol fiyatlarındaki gerileme ve Rusya ile yaşanan krizin etkisi ile bu rakam, 2016-2017 döneminde yıllık 14-15 milyar dolar mertebesine inmiştir. Yurt dışında yeniden yıllık proje tutarında 20-30 milyar dolar bandına doğru hareket ettiği gözlenmektedir.”

TMB İnşaat Sektörü Raporu’nda genel ekonomi ve sektöre ilişkin özetle şu tespitler yapıldı:

Dünya inşaat sektörü 700 milyar dolara çıkacak: Dünyada referans kabul edilen ENR'ın (Engineering News Record) verilerine göre; geçtiğimiz dönemde ekonomik belirsizlikten en çok etkilenen sektörlerden biri olarak durgun seyreden küresel inşaat pazarı 2017 yılında yeniden ivmeyi yukarı çevirerek yüzde 3.1 artışla 482 milyar dolar olmuştu. Uluslararası müteahhitlik pazarının büyüklüğünün 2030'larda 700 milyar dolar seviyelerine çıkması öngörülüyor.

Türk müteahhitlerin büyük hedefi küresel pazardan yüzde 7 pay almak: Sektörün Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında küresel pazarda ağırlığı olan ve bölgesinde lider “Türk Müteahhitliği” markası oluşturarak yurtdışında 35 milyar dolar seviyelerinde proje üstlenmesi öncelikli hedefi arasında yer alıyor. 2030’larda ise uluslararası pazardan firmalarımızın aldığı payın yüzde 7’lere, diğer bir ifadeyle yılda 50 milyar dolar seviyesine yükseltilmesi amaçlanıyor.

Irak’tan olumlu sinyaller geliyor: Önümüzdeki dönemde yurt dışı inşaat pazarını etkileyecek çok çeşitli unsurlar mevcut. Bunların başında enerji fiyatlarının seyri ile Suudi Arabistan, Cezayir gibi Türk firmaların referanslarının güçlü olduğu pazarlardaki yatırım ortamı ve finansman koşulları geliyor. Rusya Federasyonu ve Irak da 2019’da sektör için önemini koruyacak. Irak’ta geçen yılın sonunda kurulmuş olan Hükümet, bazı Bakanlıklara henüz atama yapılmamış olmasına karşın, ülkenin yeniden imarı ve yaşam kalitesinin yükseltilmesine verdiği önem nedeniyle olumlu bir dönemin başlangıcının sinyallerini veriyor. Bu yöndeki gelişmeler ve mevcut güvenlik sorunlarının aşılması, firmalarımıza Bağdat ve çevresi ile Basra başta olmak üzere Irak’ta yeniden iş üstlenilebilmesi imkanı sağlayacak. Bu durum aynı zamanda, Irak tarafının müteahhitlik firmalarımıza birikmiş alacaklarını ödemeleri ve firmalarımızın mevcut projelerini tamamlamaları sonucunu doğurabilecek. Dolayısıyla Irak ve Suriye’de, barış ve istikrar ortamının yeniden sağlanması bölgede “barış ekonomisi”nin devreye girecek olması açısından da son derece önem taşıyor.

Sahra Altı, Hindistan ve Latin Amerika’da yeni fırsatlar: Müteahhitlerimiz yurt dışında yeni fırsatlar için bir süredir Sahra Altı Afrika, Hindistan, ASEAN Bölgesi ve Latin Amerika gibi potansiyeli olan pazarları yakından takip ediyor. Pek çok ülkenin ilgi odağında olan Afrika’da çok çeşitli proje imkanları mevcut olup, bölge ülkelerindeki firmalarımıza yönelik olumlu bakış Türk müteahhitlik firmalarını avantajlı kılıyor.

Teminat mektubu sorunu çözülmeli, Eximbank desteği: Diğer yandan yurtdışında firmaların son dönemde çok sayıda pazarda teminat mektubu ve kontr-garanti sorununun arttığı gözlenmekte olup; bir an önce Türk bankacılık sistemi ve Türk bankalarının etkin tanıtımının yapılarak, bankalarımızdan alınacak teminat mektuplarının bu pazarlarda direkt kabul edilmesini sağlayacak adımlar atılması ve konunun resmi temaslarda gündeme getirilmesi önemli. Ayrıca mevcut Eximbank desteklerinin, müteahhitlerin finansman ihtiyacını gidermeye yönelik geliştirilmesi beklentisi sürüyor.

İnşaat sektöründe keskin daralma başladı: Son yıllarda büyümenin lokomotifi olmuş inşaat sektörü, 2018 yılı 3’üncü çeyreğinde yüzde 5.3 oranında daraldı. 2017’nin ilk dokuz ayında ekonomi yüzde 7.3, inşaat sektörü yüzde 9.6 büyüdü. 2018’in aynı döneminde ise ekonomi yüzde 4.7 büyürken, inşaat sektöründeki büyüme yüzde 0.8 düzeyinde kaldı. Söz konusu tablo, inşaat sektöründe keskin bir daralmanın başladığını ortaya koydu.

Güven endeksindeki gerileme sürüyor: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ve sektörel güvendeki seyri göstermesi açısından önem taşımakta olan İnşaat Sektörü Güven Endeksi’nde 2018 yılı Ağustos ve Eylül aylarındaki sert düşüşün ardından gerilemenin yılsonuna kadar sürdüğü gözlenmektedir. Aralık 2018 tarihinde İnşaat Sektörü Güven Endeksi 56.6’dan 55.4’e geriledi. İnşaat sektöründe bir önceki aya göre toplam çalışan sayısı beklentisi endeksi ise yüzde 5.5 artarak 71.5 oldu.

Konut segmentinde desteğe rağmen satışlar geriledi: Gayrimenkul sektörü, 2018 yılının 3’üncü çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 2.3 büyüdü. Yılın ilk ve 2’nci çeyreğinde büyüme oranları da yüzde 3.4 ve yüzde 0.2 olarak revize edildi. Böylece yılın ilk dokuz ayında gayrimenkul sektöründeki toplam büyüme, yüzde 2 oldu. TÜİK’in Konut Satış İstatistikleri’ne bakıldığında; 2018 yılında Türkiye genelinde toplam 1 milyon 375 bin 398 konut el değiştirdi. Konut satışlarında Mayıs-Haziran döneminde yakalanan olumlu eğilim, faiz ve fiyat indirim kampanyalarının sona ermesinin ardından terse dönmüş; toplam satışlarda ağustos ve eylül aylarında düşüş gerçekleşti. Ekim ayında ise tapu harcı indiriminin etkisiyle satışlarda yüzde 19 artış gözlendi. Harç indirimi ile konutta (yüzde 18’den 8’e çekilen) KDV indiriminin süresi, daha sonra 2018 yılı sonuna kadar uzatıldı. Konut satışları kasım ayında yüzde 27 düşüş ve aralıkta yüzde 3 artışla 2018 yılını bir önceki yıla kıyasla yüzde 2.4 gerilemeyle kapattı.